Adlandırma bilinçlidir: bu kayıtlara “bakiye” ya da “hesap” değil bankadan
alacak denir. Poyra lisanslı ödeme kuruluşu değildir — parayı almaz, tutmaz,
dağıtmaz. Defter, bankanın borcunun aynasıdır.
Alacak kaydı nasıl doğar
Alacak, ödeme akışının içinde değil, beş dakikada bir çalışan bir projeksiyon işiyle üretilir. Gerekçe basit: defterdeki bir hata, müşteri kartın başındayken tahsilatı düşürmemelidir. Muhasebe kaydı paranın tahsilinden sonra gelir, hiçbir zaman önüne geçmez. Her kayıt için:- Brüt = karttan çekilen tutar (taksitli işlemde vade farkı dahil); iade, negatif işaretli ayrı bir satırdır.
- Beklenen komisyon = brüt × anlaşma oranı, bankacı yuvarlamasıyla.
- Beklenen net = brüt − beklenen komisyon.
- Beklenen valör = tahsilat gününe anlaşmadaki valör günü kadar iş günü eklenerek bulunur — hafta sonları ve banka tatilleri atlanır.
Durumlar: banka biliyor mu, ödedi mi
İnce ama önemli ayrım: teyit edilmiş alacak gecikmiş sayılmaz. Bankanın
kabul ettiği ama henüz ödemediği para ayrı bir sorundur — onu
üç yönlü mutabakat yakalar.
Bankadan alacak görünümü
GET /v1/receivables tek tek kayıtları listeler. Panelde karşılığı
Alacaklar sayfasıdır.
İki alan özel dikkat ister:
- Komisyon farkı yalnız iki taraf da biliniyorsa hesaplanır: beklenen de
teyit de doluysa. Boş olması “fark yok” değil “henüz bilmiyoruz” demektir;
panel bunu
0ile karıştırmaz, “bilinmiyor” yazar. - Anlaşması olmayan kayıtlar özette brüt tutarla sayılır ve sayıları ayrıca raporlanır — komisyon denetimine giremedikleri görünür kalır.
Valör gecikmesinin parasal karşılığı
Bankanın parayı geç göndermesi bir finansman maliyetidir ve ölçülür:- Yıl 365 gün sayılır (ACT/365 — TRY bankacılık pratiği); 360 kullanmak maliyeti %1,4 abartır ve tartışmayı rakamdan yönteme kaydırırdı.
- Erken ödeme gecikmeyle netleştirilmez — ara sıra erken ödeyen bir banka, kronik gecikmesini gizleyebilirdi. Erken ödemeler yalnız sayı olarak raporlanır.
- Yıllık oranı siz tanımlarsınız:
POST /v1/ledger/settingsileannualFinancingRateBps(ör.3500= %35). Varsayılan yoktur — merkezî bir faiz oranını koda gömmek hem yanlış rakam verirdi hem de oran değiştiğinde kimse fark etmezdi.
GET /v1/ledger/value-date-cost — POS hesabı bazında geciken işlem
sayısı, toplam gecikme günü, en uzun gecikme ve maliyet.