Poyra’nın farklılaşma tezi tek cümledir: ödemeyi herkes yönlendirir; Poyra, paranın gerçekten geldiğini kanıtlar. Bunun ilk adımı beklenen para defteridir: karttan çekilen her tutar, bankanın işyerine olan borcunun bir kaydına dönüşür.
Adlandırma bilinçlidir: bu kayıtlara “bakiye” ya da “hesap” değil bankadan alacak denir. Poyra lisanslı ödeme kuruluşu değildir — parayı almaz, tutmaz, dağıtmaz. Defter, bankanın borcunun aynasıdır.

Alacak kaydı nasıl doğar

Alacak, ödeme akışının içinde değil, beş dakikada bir çalışan bir projeksiyon işiyle üretilir. Gerekçe basit: defterdeki bir hata, müşteri kartın başındayken tahsilatı düşürmemelidir. Muhasebe kaydı paranın tahsilinden sonra gelir, hiçbir zaman önüne geçmez. Her kayıt için:
  • Brüt = karttan çekilen tutar (taksitli işlemde vade farkı dahil); iade, negatif işaretli ayrı bir satırdır.
  • Beklenen komisyon = brüt × anlaşma oranı, bankacı yuvarlamasıyla.
  • Beklenen net = brüt − beklenen komisyon.
  • Beklenen valör = tahsilat gününe anlaşmadaki valör günü kadar iş günü eklenerek bulunur — hafta sonları ve banka tatilleri atlanır.
Kilit kural: anlaşma yoksa tahmin üretilmez. Komisyon anlaşması tanımlı olmayan hesap için beklenen alanların hepsi boş kalır; uydurulmuş bir oran, olmayan bir farkı varmış gibi gösterir ve bankaya haksız itiraz yazdırırdı. Panel bu kayıtları “komisyon anlaşması yok — brüt tutarla sayıldı” uyarısıyla ayrıca gösterir. Kaydın tekilliği deneme kimliğine bağlıdır: projeksiyon işi yeniden koşarsa aynı alacak ikinci kez yazılmaz — olmayan parayı işyerine borç göstermenin tek yolu bu tekilliği bozmak olurdu. Kayıtlar veritabanı düzeyinde silinemez.

Durumlar: banka biliyor mu, ödedi mi

İnce ama önemli ayrım: teyit edilmiş alacak gecikmiş sayılmaz. Bankanın kabul ettiği ama henüz ödemediği para ayrı bir sorundur — onu üç yönlü mutabakat yakalar.

Bankadan alacak görünümü

Özet; toplam açık alacağı, bugün gelmesi gerekeni, gecikeni, banka teyitli bekleyeni ve komisyon farkı toplamını döner — hem genel hem POS hesabı kırılımında. GET /v1/receivables tek tek kayıtları listeler. Panelde karşılığı Alacaklar sayfasıdır. İki alan özel dikkat ister:
  • Komisyon farkı yalnız iki taraf da biliniyorsa hesaplanır: beklenen de teyit de doluysa. Boş olması “fark yok” değil “henüz bilmiyoruz” demektir; panel bunu 0 ile karıştırmaz, “bilinmiyor” yazar.
  • Anlaşması olmayan kayıtlar özette brüt tutarla sayılır ve sayıları ayrıca raporlanır — komisyon denetimine giremedikleri görünür kalır.

Valör gecikmesinin parasal karşılığı

Bankanın parayı geç göndermesi bir finansman maliyetidir ve ölçülür:
  • Yıl 365 gün sayılır (ACT/365 — TRY bankacılık pratiği); 360 kullanmak maliyeti %1,4 abartır ve tartışmayı rakamdan yönteme kaydırırdı.
  • Erken ödeme gecikmeyle netleştirilmez — ara sıra erken ödeyen bir banka, kronik gecikmesini gizleyebilirdi. Erken ödemeler yalnız sayı olarak raporlanır.
  • Yıllık oranı siz tanımlarsınız: POST /v1/ledger/settings ile annualFinancingRateBps (ör. 3500 = %35). Varsayılan yoktur — merkezî bir faiz oranını koda gömmek hem yanlış rakam verirdi hem de oran değiştiğinde kimse fark etmezdi.
Rapor: GET /v1/ledger/value-date-cost — POS hesabı bazında geciken işlem sayısı, toplam gecikme günü, en uzun gecikme ve maliyet.